Corporate Venture Capital คืออะไร? รู้ลึก แบบเข้าใจง่าย

ในโลกธุรกิจที่มีความผันผวนสูงและมีการดิสรัปต์ตลอดเวลา องค์กรขนาดใหญ่จะทำอย่างไรเพื่อไม่ให้ถูกทิ้งไว้ข้างหลัง? คำตอบหนึ่งที่กำลังมาแรงและมีประสิทธิภาพคือกลยุทธ์การ ลงทุนร่วม ผ่าน Corporate Venture Capital คือ กลไกที่ช่วยให้บริษัทแม่สามารถเข้าถึงนวัตกรรมจากภายนอกได้อย่างรวดเร็ว โดยไม่จำเป็นต้องสร้างทุกอย่างด้วยตัวเอง Corporate Venture Capital (CVC) จึงไม่ใช่แค่ช่องทางการใช้ เงินทุน เพื่อแสวงหากำไรทางการเงินเท่านั้น แต่เป็นเครื่องมือเชิงกลยุทธ์ที่ช่วยให้บริษัทรักษาความสามารถในการแข่งขันและเปิดประตูสู่ตลาดแห่งอนาคต บทความนี้จะพาคุณไปเจาะลึกว่า Corporate Venture Capital คือ อะไร มีความสำคัญอย่างไร และมีข้อควรรู้ก่อนตัดสินใจ ลงทุนร่วม อย่างไรบ้าง

Highlight

• Corporate Venture Capital (CVC) คือ หน่วยงานหรือกองทุนที่จัดตั้งโดยบริษัทขนาดใหญ่ เพื่อไป ลงทุนร่วม ใน Start-up โดยมีเป้าหมายหลักที่การเข้าถึงนวัตกรรมและสร้างความได้เปรียบทางธุรกิจในระยะยาว ไม่ใช่แค่ผลตอบแทนทางการเงินเท่านั้น
• ความแตกต่างระหว่าง นักลงทุน VC และ CVC คืออะไร? CVC จะเน้นผลประโยชน์เชิงกลยุทธ์ (Strategic Return) ที่สอดคล้องกับธุรกิจหลักของบริษัทแม่ แต่ Venture Capital (VC) จะเน้นผลตอบแทนทางการเงิน (Financial Return) เป็นหลัก
• CVC มีความสำคัญอย่างมากในการขับเคลื่อน Digital Transformation (internal link) และเป็น แหล่งเงินทุน ที่ช่วยให้ Start-up เติบโตอย่างรวดเร็ว พร้อมนำนวัตกรรมมาสู่ตลาดอย่างมีประสิทธิภาพ

เคยสงสัยไหมว่าบริษัทใหญ่ ๆ ที่ประสบความสำเร็จเขามีวิธีการปรับตัวและหา แหล่งเงินทุน ใหม่ ๆ เพื่อไม่ให้ล้าหลังได้อย่างไร? หนึ่งในกลยุทธ์สำคัญที่ถูกนำมาใช้อย่างแพร่หลายทั่วโลกคือการจัดตั้ง Corporate Venture Capital (CVC)

Corporate Venture Capital คือ หน่วยงานหรือกองทุนที่จัดตั้งขึ้นโดยบริษัทขนาดใหญ่ (Corporate) ที่ดำเนินธุรกิจอยู่แล้ว เพื่อทำหน้าที่ ลงทุนร่วม (Venture Capital) ในบริษัท Start-up หรือธุรกิจที่มีนวัตกรรมใหม่ ๆ ที่อาจจะมาเสริมความแข็งแกร่งหรือสร้างโอกาสทางธุรกิจใหม่ให้กับบริษัทแม่ในอนาคต

พูดง่าย ๆ ก็คือ CVC เป็นเหมือนแขนขาที่ช่วยให้องค์กรใหญ่ออกไปค้นหาสิ่งใหม่ ๆ นอกบ้าน เพื่อนำกลับมาพัฒนาธุรกิจหลักของตัวเอง โดยเงินที่ใช้ในการ ลงทุนร่วม นี้ก็จะมาจากงบประมาณของบริษัทแม่นั่นเองค่ะ เราอาจจะเรียกได้ว่า Corporate Venture Capital หมายถึงอะไร ที่ไม่ใช่แค่การแสวงหากำไรทางการเงิน แต่เป็นการแสวงหา นวัตกรรม และ โอกาสทางธุรกิจด้วย

หลายคนอาจจะคุ้นเคยกับคำว่า VC คือ Venture Capital อยู่แล้ว แต่เมื่อมีคำว่า Corporate เข้ามาเติมเต็ม ความหมายและเป้าหมายก็จะเปลี่ยนไปเล็กน้อย

ความแตกต่างระหว่างนักลงทุน VC และ CVC คืออะไร?

ความแตกต่างหลัก ๆ ของ Venture Capital (VC) กับ CVC คือ สิ่งที่นักลงทุนคาดหวังจากผลลัพธ์ของการ ลงทุนร่วม ในขณะที่ VC และ Corporate Venture Capital (CVC) มุ่งเน้นการลงทุนในบริษัทที่กำลังเติบโต VC มักจะเน้นผลตอบแทนทางการเงินที่สูงที่สุด คล้ายกับ Private Equity ที่เน้นการลงทุนในบริษัทที่ยังไม่ได้จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ แต่ CVC จะเน้นผลประโยชน์เชิงกลยุทธ์ที่สอดคล้องกับธุรกิจหลักของบริษัทแม่เป็นอันดับแรก

เป้าหมายหลัก

• Venture Capital (VC) เน้นผลตอบแทนทางการเงิน (Financial Return) เป็นหลัก
• Corporate Venture Capital (CVC) เน้นผลตอบแทนเชิงกลยุทธ์ (Strategic Return) และการเข้าถึงนวัตกรรม

แหล่งเงินทุน

• Venture Capital (VC) มาจากนักลงทุนหลายราย (LP)
• Corporate Venture Capital (CVC) มาจากบริษัทแม่เพียงแห่งเดียว

บทบาทต่อ Start-up

• Venture Capital (VC) ให้เงินทุนและช่วยให้เติบโตเพื่อขายออกหรือ IPO
• Corporate Venture Capital (CVC) ให้เงินทุน, นวัตกรรม, ช่องทางการตลาด, และความรู้เฉพาะทางของบริษัทแม่

ผลตอบแทนที่สนใจ

• Venture Capital (VC) การเติบโตของมูลค่า หุ้น CVC คืออะไร ที่จะทำกำไรได้สูงสุด
• Corporate Venture Capital (CVC) การนำเทคโนโลยีหรือโมเดลธุรกิจของ Start-up มาใช้กับบริษัทแม่

Corporate Venture Capital ไม่ได้เป็นแค่เทรนด์ แต่เป็นกลไกสำคัญที่ช่วยให้องค์กรขนาดใหญ่และ Start-up เติบโตไปพร้อมกันในโลกธุรกิจที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว โดยมีความสำคัญหลัก ๆ ดังนี้

สำหรับองค์กรขนาดใหญ่ (บริษัทแม่)

• เข้าถึงนวัตกรรมได้รวดเร็ว: บริษัทแม่ไม่จำเป็นต้องเสียเวลาและงบประมาณในการวิจัยและพัฒนา (R&D) ทุกอย่างเอง สามารถใช้ CVC เป็นช่องทางในการเข้าถึงเทคโนโลยีใหม่ ๆ หรือ Business Model Canvas ที่ disrupts ตลาดได้อย่างรวดเร็ว
• ขับเคลื่อนการเติบโตเชิงกลยุทธ์: Corporate Venture Capital คือ เครื่องมือสำคัญในการเสริมความแข็งแกร่งให้กับธุรกิจหลัก หรือขยายไปสู่ธุรกิจใหม่ที่เกี่ยวข้อง ทำให้องค์กรสามารถตั้งรับความเปลี่ยนแปลงและอยู่รอดในระยะยาวได้
• สร้างวัฒนธรรมองค์กรแบบใหม่: การทำงานร่วมกับ Start-up ที่มีความยืดหยุ่นและคล่องตัวสูง สามารถสร้างแรงบันดาลใจและปลูกฝัง Entrepreneurial Mindset ในหมู่พนักงานได้

สำหรับ Start-up

• แหล่งเงินทุนที่มั่นคง: การได้ CVC หุ้น ส่วนไปเป็นเจ้าของหมายถึงการได้ แหล่งเงินทุน ที่มาจากบริษัทใหญ่ ซึ่งมักจะมีความมั่นคงทางการเงินสูงกว่า
• โอกาสในการขยายตลาด: Start-up จะได้รับประโยชน์จากชื่อเสียง, ช่องทางการจัดจำหน่าย, ฐานลูกค้า, และทรัพยากรอื่น ๆ ของบริษัทแม่ ทำให้การเติบโตแบบ S Curve เป็นไปได้เร็วขึ้นมาก
• ความรู้เฉพาะทาง: ได้รับการโค้ชหรือคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญในอุตสาหกรรมของบริษัทแม่ ซึ่งเป็นสิ่งที่ VC ทั่วไปให้ไม่ได้

แม้ว่าการ ลงทุนร่วม Corporate Venture Capital จะดูน่าสนใจ แต่ก็มีความท้าทายและความเสี่ยงที่ทั้งสองฝ่ายควรรู้ก่อนตัดสินใจจับมือกัน

ความท้าทายฝั่งบริษัทแม่ (CVC)

• ความขัดแย้งเชิงกลยุทธ์: หากเป้าหมายเชิงกลยุทธ์ของบริษัทแม่กับ Start-up ไม่สอดคล้องกัน อาจเกิดปัญหาในการตัดสินใจในอนาคต เช่น การเข้าสู่ตลาดที่บริษัทแม่ยังไม่อยากให้เกิด
• วัฒนธรรมที่แตกต่าง: องค์กรใหญ่ที่มีระบบราชการสูง อาจไม่เข้าใจความเร็วและความยืดหยุ่นของ Start-up ทำให้การทำงานร่วมกันเป็นไปได้ยาก
• การประเมินมูลค่า: การกำหนดราคา หุ้น CVC คืออะไร ที่จะยุติธรรมต่อทั้งสองฝ่ายเป็นเรื่องท้าทาย เพราะ Start-up มีศักยภาพที่คาดเดายากกว่าบริษัททั่วไป

ความท้าทายฝั่ง Start-up

• กระบวนการตัดสินใจที่ช้า: บริษัทใหญ่มีขั้นตอนการตัดสินใจที่ซับซ้อน อาจทำให้ Start-up พลาดโอกาสทางธุรกิจที่ต้องใช้ความเร็ว
• ติดกับดักกลยุทธ์: การพึ่งพาบริษัทแม่มากเกินไป อาจทำให้ Start-up ขาดความเป็นอิสระในการพัฒนาธุรกิจ และถูกมองว่าเป็น "In-house project" มากกว่าบริษัทที่สามารถเติบโตได้ด้วยตัวเอง
• ความเสี่ยงด้านข้อมูล: การเปิดเผยข้อมูลเชิงลึกให้กับ CVC อาจมีความเสี่ยงหากบริษัทแม่มีแผนจะพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่คล้ายกันขึ้นมาเองในอนาคต

การเข้าใจความเสี่ยงเหล่านี้และมีการสื่อสารที่ชัดเจนตั้งแต่ต้นจึงเป็นหัวใจสำคัญในการ ลงทุนร่วม ที่ประสบความสำเร็จ

เพื่อให้การ ลงทุน Corporate Venture Capital คือ กลยุทธ์ที่นำมาซึ่งความสำเร็จ องค์กรจะต้องมีแนวทางและกลยุทธ์ที่ชัดเจน โดยเน้นการสร้างคุณค่าเชิงกลยุทธ์เป็นหลัก ดังนี้:

• กำหนด Intent ที่ชัดเจน: ก่อนจะเริ่มต้นทำ CVC ต้องตอบให้ได้ก่อนว่าบริษัทแม่ต้องการอะไรจากการลงทุนนี้? ต้องการเทคโนโลยีใหม่? ตลาดใหม่? หรือต้องการเสริมความรู้เรื่อง Digital Transformation? การมีเป้าหมายที่ชัดเจนจะช่วยในการเลือก Start-up ที่ใช่ที่สุด
• สร้างทีม CVC ที่เป็นอิสระ: ทีม CVC ควรได้รับอนุญาตให้ทำงานได้แบบกึ่งอิสระจากกระบวนการของบริษัทแม่ เพื่อให้พวกเขาสามารถตัดสินใจได้อย่างรวดเร็วและเป็นไปตามหลักการของ Venture Capital ทั่วไป
• เน้นการสร้างคุณค่าร่วมกัน: หลังจากการลงทุน ต้องมีการวางแผนว่าจะนำนวัตกรรมของ Start-up มาผสานกับธุรกิจของบริษัทแม่ได้อย่างไร อาจจะต้องใช้เครื่องมือวิเคราะห์ เช่น Five Forces Model หรือ SWOT ในการประเมินโอกาสและความท้าทาย
• วัดผลด้วย Strategic Return: การวัดผลของ CVC ไม่ควรเน้นแค่ผลตอบแทนทางการเงินเท่านั้น แต่ควรให้ความสำคัญกับการบรรลุเป้าหมายเชิงกลยุทธ์ เช่น การลดต้นทุน, การเข้าถึงตลาดใหม่, หรือการได้มาซึ่งเทคโนโลยีหลัก ตามหลัก Data Driven Organization
• เตรียมทางออกให้ดี: ควรมีการวางแผนล่วงหน้าเกี่ยวกับ Exit Strategy สำหรับ หุ้น CVC ที่ชัดเจน เช่น บริษัทแม่จะซื้อกิจการเอง (Acquisition) หรือจะผลักดันให้ Start-up เติบโตจนสามารถ IPO ได้ เพื่อสร้างความมั่นใจให้กับทั้งนักลงทุนและผู้ก่อตั้ง Start-up เอง

ในยุคที่เทคโนโลยีและตลาดมีการเปลี่ยนแปลงอย่างไม่หยุดยั้ง การพึ่งพาการเติบโตแบบเดิม ๆ อาจไม่เพียงพอ การเลือกใช้ Corporate Venture Capital (CVC) จึงเป็นกลยุทธ์สำคัญที่ช่วยให้องค์กรขนาดใหญ่สามารถก้าวข้ามขีดจำกัดและเปิดรับนวัตกรรมจากภายนอกได้อย่างมีประสิทธิภาพ

CVC ไม่ได้เป็นเพียงการหา แหล่งเงินทุน มาใส่ในกระเป๋าของ Start-up แต่เป็นการสร้างสะพานเชื่อมระหว่าง ความมั่นคง ของบริษัทใหญ่ กับ ความเร็วและนวัตกรรม ของ Start-up ทำให้เกิดเป็นระบบนิเวศทางธุรกิจที่มีการเติบโตอย่างยั่งยืนและต่อเนื่อง หากคุณเป็นหนึ่งในองค์กรที่ต้องการปรับตัวและมองหาช่องทางใหม่ในการเติบโตในโลกยุคดิจิทัล การทำความเข้าใจอย่างลึกซึ้งว่า Corporate Venture Capital คืออะไร และการนำกลยุทธ์ CVC มาใช้ อาจเป็นคำตอบที่ใช่ที่สุดสำหรับอนาคตขององค์กรคุณ